Како дел од проектот финансиран од ЕУ „Унапредување на имплементацијата на Директивата за поплави на ЕУ преку хармонизација на националното законодавство и подготовка на планови за управување со ризикот од поплави“, првата национална работилница „Правни аспекти на управувањето со ризици од поплави и транспонирање на Директивата на ЕУ за поплави, Нацрт-план за вклучување на засегнатите страни и јавно учество и Нацрт-план за институционален развој“ се одржа во Центарот за социјални претпријатија во Скопјe, на 20 мај 2025 година.
Организирана во рамките на проектната Активност 2: Зајакнување на административните капацитети, пристап до информации и информирање на јавноста, работилницата го поддржа спроведувањето на Задача 2.1 – Градење на капацитетите на надлежните органи и Задача 2.2 – Вклучување на засегнатите страни и јавно учество.
На работилницата учествуваа 22 претставници од релевантни институции и сектори вклучени во управувањето со ризици од поплави, создавајќи платформа за дијалог и размена на знаења насочени кон зајакнување на усогласеноста со стандардите на ЕУ.
Работилницата, водена од националните експерти Тони Поповски и Јадранка Иванова, послужи како можност за презентирање на клучните очекувани резултати во проектот, вклучувајќи ги првите нацрти на Планот за вклучување на засегнатите страни и јавно учество (SIPPP) и Планот за институционален развој (IDP). Настанот се одликуваше со динамична мешавина од експертски презентации и интерактивни дискусии, вклучувајќи партиципативна SWOT анализа фокусирана на институционалните капацитети и законската усогласеност.
Учесниците ги разгледаа предложените чекори за транспонирање на Директивата на ЕУ за поплави во Законот за води, без значајни коментари. За време на дискусиите за вклучување на засегнатите страни, беше препорачано SIPPP да се прошири за да вклучи дополнителни институции како што се Агенцијата за катастар на недвижности, Агенцијата за просторно планирање, Заводот за геолошки истражувања, Државниот завод за статистика, Министерството за одбрана и националните јавни претпријатија кои управуваат со хидросистеми (Лисиче, Злетовица, Стрежево и Студенчица). Нивните мандати и релевантност за управување со ризици од поплави ќе бидат дополнително анализирани и интегрирани во планот.
Учесниците ја нагласија потребата од разјаснување на функциите на Управата за хидрометеоролошки работи (УХМР) во рамките на постојните платформи за размена и управување со податоци поврзани со поплави. Тие, исто така, ја поддржаа препораката за подобрување на координацијата помеѓу системот за управување со кризи и системот за управување со водите во рамките на SIPPP.
Работилницата се осврна и на предизвиците во човечките и финансиските ресурси. Додека финансиските ограничувања ќе бидат разгледани во Планот за имплементација специфичен за директивата (DSIP), Планот за институционален развој (IDP) ќе вклучува мерки за проценка и решавање на недостатоците во човечките ресурси. Во врска со интеграцијата на Плановите за управување со ризици од поплави (FRMPs), учесниците признаа два потенцијални пристапи засновани на најдобрите практики на ЕУ – или нивно интегрирање во Плановите за управување со речни сливови/подсливови или нивно развивање како самостојни документи.
Се одржа длабинска дискусија за потенцијалните структури за подобрена меѓу-институционална координација и управување со податоци за поплави. Едно сценарио вклучува реформирање на постојниот Национален совет за води во советодавно тело со двојна функција, додека другото сценарио предлага формирање на наменски Национален совет за управување со ризици од поплави. Дополнително, беше препорачано анализата на платформите за размена на податоци да биде придружена со дијаграм на процеси и детални сценарија за поефикасно управување со податоци за поплави. Овие сценарија ќе бидат разгледани од страна на Работната група 1 пред, финализирање на Планот за институционален развој.
Учесниците ги одобрија предложените цели на Планот за институционален развој и ја препознаа важноста од зајакнување на системите за рано предупредување, развивање детални мапи на опасности и ризици од поплави, подобрување на Плановите за управување со ризици од поплави и рехабилитација на критичната инфраструктура. Акцентот беше ставен на обезбедување инклузивни процеси на планирање кои ги задоволуваат потребите на ранливите групи и заедници.
Клучните институционални предизвици идентификувани за време на работилницата вклучуваа ограничена координација меѓу институциите, недостаток на мултидисциплинарна експертиза, недоволно учество на јавноста и слаба интеграција на управувањето со ризици од поплави во просторното и урбанистичкото планирање. Учесниците ја истакнаа виталната улога на општините и изразија силна поддршка за поттикнување на меѓуопштинската соработка во управувањето со ризици од вода и поплави.
Конечно, Планот за градење институционални капацитети, вклучувајќи и План за обука во фази, беше добро прифатен. Пристапот и целите беа прифатени, а беа планирани понатамошни консултации за да се утврди бројот на денови за обука што треба да се спроведат за време на проектот, како и обемот на активностите за обука по завршувањето на проектот и модулите што треба да се развијат.
Оваа работилница e чекор напред во градењето координирана, инклузивна и правно издржана рамка за управување со ризици од поплави во Северна Македонија. Таа ја потврди заедничката посветеност на институциите и експертите за усогласување на националните практики со Директивата на ЕУ за поплави, и подобрување на отпорноста на земјава од ризици поврзани со поплави.
Преземете ги презентациите од работилницата:
