Ептиса, заедно со своите партнери, официјално започна со имплементација на проектот финансиран од европската програма ИПА „Унапредување на имплементацијата на Директивата за поплави на ЕУ преку хармонизација на националното законодавство и подготовка на планови за управување со ризикот од поплави“. Оваа 30-месечна иницијатива, финансирана од Европската Унија преку Одделот за централно финансирање и склучување договори (CFCD) на Министерството за финансии, има за цел да ја зголеми отпорноста на поплави во Северна Македонија преку усогласување на националното законодавство со Директивата на ЕУ за поплави и градење на темелите за нејзина ефикасна примена.
Главната цел на проектот е да се зголеми заштитата на животната средина и да се заштити животот, здравјето и имотот на луѓето од растечките ризици поврзани со поплавите. Ова ќе се постигне преку хармонизација на законодавството, институционално зајакнување, подобрени методологии за проценка на ризикот и активно вклучување на јавноста во планирањето на ризици од поплави.
Клучен фокус на проектот е да се обезбеди целосно транспонирање на Директивата на ЕУ за поплави во националното законодавство. За таа цел, проектот ќе поддржи преглед и измена на постојните законски рамки, вклучително и усогласување на Законот за води со барањата на ЕУ. Ќе бидат изготвени најмалку осум секундарни правни акти неопходни за целосно усогласување. Покрај тоа, ќе се развие План за имплементација специфичен за Директивата (DSIP) за да се обезбеди јасна мапа на патот за спроведување на Директивата во пракса, со детали за потребните активности, одговорните институции и временските рокови за имплементација.
Проектот, исто така, става силен акцент на институционалниот капацитет. Ќе се спроведе длабинска евалуација на способноста на релевантните институции да ја имплементираат и спроведуваат Директивата на ЕУ за поплави. Врз основа на оваа проценка, ќе се подготви План за институционален развој, во кој ќе се препорачаат практични чекори за зајакнување на координацијата, подобрување на вештините и решавање на празнините во ресурсите. Напорите за градење капацитети ќе вклучуваат целни обуки, работилници и студиски посети на земјите членки на ЕУ за размена на знаења и најдобри практики.
Учеството на јавноста е уште еден камен темелник на проектот. Ќе бидат организирани обемни консултации за време на развојот и одобрувањето на Плановите за управување со ризици од поплави (FRMPs), обезбедувајќи транспарентност и инклузивно донесување одлуки. Јавноста и засегнатите страни ќе бидат активно вклучени преку кампањи за подигање на свеста, активности за информирање на јавноста и образовни материјали што ја објаснуваат важноста на управувањето со ризици од поплави и го охрабруваат придонесот во процесот на планирање.
Паралелно, проектот ќе ги унапреди техничките и научните аспекти на управувањето со ризици од поплави. Ќе се развие сеопфатна методологија за проценка на ризиците од поплави, заедно со анализа на недостатоците на постојните извештаи за ризик од поплави. Ќе бидат подготвени шест нови прелиминарни процени на ризик од поплави (PFRA) за избрани речни подсливови, додека четири постојни PFRA ќе бидат ревидирани за да се исполнат стандардите на ЕУ. Ќе бидат креирани десет хидролошки и хидраулични модели за симулирање на сценарија за проток на вода и поплави. Тие ќе помогнат во изработката на детални мапи на опасност од поплави и ризик од поплави, кои ќе бидат интегрирани во информациските системи за животна средина и вода во земјата.
Согледувајќи ја растечката закана од геолошки опасности, проектот ќе се занимава и со свлечиштата и со пороите. Ќе се развие научна методологија за проценка на ваквите ризици, поддржана од мапирање на ранливите области базирано на ГИС. Ќе се подготви сеопфатен каталог на мерки за намалување на ризикот, кој ќе нуди и структурни решенија – како што се потпорни ѕидови – и пристапи базирани на природата, како што е пошумувањето. Ќе бидат објавени практични упатства за да се обезбеди дека идната инфраструктура е планирана и изградена за да се минимизираат овие опасности.
Еколошките аспекти се составен дел од проектот. Извештаите за стратешка проценка на животната средина ќе бидат изготвени за секој од десетте речни подсливови, оценувајќи ги потенцијалните влијанија врз животната средина од предложените мерки за управување со ризикот од поплави.
За подобрување на раното откривање и одговор, проектот ќе ја процени и моменталната состојба на метеоролошкиот и хидролошкиот мониторинг, како и постојниот Систем за рано предупредување од поплави (FEWS). Ќе се развие стратешки план за проширување на мрежите за следење, надградба на опремата и подобрување на точноста на податоците. Понатаму, ќе се подготви детален план за спроведување или надградба на FEWS, вклучувајќи чекор-по-чекор оперативни процедури за властите за да обезбедат навремени известувања и ефикасен одговор на поплави.
Овој амбициозен проект е клучен чекор кон подобрување на отпорноста на Северна Македонија на поплави, усогласување на националните практики со стандардите на ЕУ и градење долгорочен капацитет за заштита на заедниците и екосистемите од катастрофалните влијанија на катастрофите поврзани со климата. Министерството за животна средина и просторно планирање (МЖСПП) е крајниот корисник на проектот и ќе го води процесот во координација со други национални и локални институции.
