Во средината на јуни 2025 година, претставници од институции во Северна Македонија учествуваа во студиска посета на Словенија за размена на искуства и запознавање со најдобрите практики на ЕУ во управувањето со поплави. Посетата беше организирана во рамките на проектот „Унапредување на имплементацијата на Директивата за поплави на ЕУ преку хармонизација на националното законодавство и подготовка на планови за управување со ризикот од поплави“. Главните цели на посетата беа размена на искуства за приближување кон Директивата на ЕУ за поплави, истражување на поставувањето на ефикасни системи за управување со поплави и дискусија за искористување на достапните средства за намалување на ризикот од поплави и закрепнување.

Словенија беше избрана за оваа студиска посета како релативно нова земја-членка на ЕУ, со искуство во управувањето со поплави слично на она на Северна Македонија. Покрај споредливата географија, големината на населението и теренот, Словенија доживеа сериозни поплави во 2023 година, што донесе обновен фокус на зајакнување на системите за управување со поплави, подобрување на отпорноста и управување со закрепнувањето по поплавите.

Делегација од Северна Македонија вклучуваше претставници од Министерството за животна средина и просторно планирање, Центарот за управување со кризи, АД Водостопанство, Управата за хидрометеоролошки работи и членови на проектниот тим. Од 8 до 13 јуни 2025 година, делегацијата посети неколку институции и локации и одржа состаноци со словенечки експерти.

Клучните моменти од посетата:

• Администрација на Република Словенија за цивилна заштита и помош при катастрофи (Министерство за одбрана):

Делегацијата се запозна со сеопфатниот систем на Словенија за заштита и помош од катастрофи, кој вклучува управување со природни и други катастрофи, обезбедување помош на погодените заедници, проценка на штетите, противпожарна заштита и санација по катастрофи. Администрацијата координира со словенечките вооружени сили, полицијата и другите релевантни тела и ја води меѓународната соработка на Словенија во одговорот при катастрофи. Службениците ги споделија своите искуства и лекции научени од катастрофалните поплави од август 2023 година.

• Институт за хидраулични истражувања (ИХР):

Делегацијата се сретна со г-ѓа Тања Прешерен, директорка, и г-дин Јуриј Млачник, соработник за развој. Институтот е специјализиран за хидраулично моделирање (физичко и нумеричко), мапирање на опасности од поплави и ризици, како и интердисциплинарни истражувања. Тие, исто така, ја претставија својата работа на инфраструктура за заштита од поплави, како што е браната на реката Суша во Железники. На обиколката на локацијата беа претставени неколку физички модели што се користат во нивното истражување и консултации.

• Факултет за градежништво и геодетско инженерство:

Професорот Примож Бановец ја запозна делегацијата со заедничкиот пристап на ЕУ кон управувањето со поплави, вклучувајќи ја директивата INSPIRE на ЕУ и интеграцијата на различни регистри што го поддржуваат управувањето со ризици и кризи. Централните регистри на Словенија вклучуваат јавна инфраструктура, згради (поврзани со LIDAR DTM), катастар на земјиште, податоци за населението, зони на опасност од поплави, дозволи за вода и области за заштита на вода за пиење. Дискусиите ставија акцент на моделирањето на опасностите од поплави и влијанијата од климатските промени.

• Теренска посета на Железники:

Предводена од г-ѓа Каролина Коренчан од Агенцијата за води на Словенија, групата ги посети мерките за ублажување на поплавите спроведени по должината на реката Селшка Сора, набљудувајќи практични примери за инфраструктура за спречување на поплави.

• Дирекција за води при Министерството за природни ресурси и просторно планирање:

Дирекцијата ја презентираше институционалната рамка на Словенија за управување со поплави, нејзините законски и политички мерки и чекорите преземени за зајакнување на отпорноста и подобрување на управувањето со ризиците од поплави по поплавите во 2023 година.

Преку оваа посета, северномакедонската делегација доби вредни сознанија за организацијата, стратегиите и практиките што Словенија ги усвои за подобрување на отпорноста на поплави и усогласување со стандардите на ЕУ.